Σωκράτης Καμπουρόπουλος, Ατεχνίες και ατοπήματα στο πρώτο βιβλίο της Παυλίνας Μάρβιν

•Ιανουαρίου 28, 2017 • Σχολιάστε

009q0503

ΜΕΡΟΣ Α’ (Ο απρόσκλητος καλεσμένος-έκπληξη της βραδιάς…)

1ο ΑΤΟΠΗΜΑ: Ο τίτλος του βιβλίου (“Ιστορίες απ’ όλο τον κόσμο μου”)

“Ιστορίες απ’ όλο τον κόσμο –της”;

Ανάμεσα σ’ όλο τον κόσμο, κυρίες και κύριοι (το Έβερεστ, τα Πυρηναία, τις Σεϋχέλλες, τη Θάλασσα Μπάρεντς, τα Απαλλάχια Όρη, τη σαβάνα της Αφρικής, τη Σελήνη, το διαστελλόμενο σύμπαν), και στον κόσμο της ποιήτριας, γιατί θα έπρεπε να μας ενδιαφέρει ο κόσμος της;

Όπως γράφει ένας συγγραφέας που εκτιμώ πολύ, ο Χρήστος Χρυσόπουλος, στο βιβλίο του Το γλωσσικό κουτί, παραθέτοντας τον Roland Barthes, υπάρχει το οξύμωρο ο συγγραφέας να έχει ανάγκη ταυτόχρονα να παράγεται, να ορίζεται σε διάκριση και να προστατεύεται από το έργο του («δεν θα μπορούσα να ζήσω αν δεν έγραφα», «δεν είμαι ακριβώς αυτός ή ακριβώς εκεί που διαβάζετε στα βιβλία μου», «εγώ είμαι πιο σημαντικός απ’ τα έργα μου, γιατί έχω γράψει κι άλλο, γιατί συνεχίζω να γράφω»).

Ίσως αυτό το στοιχείο, της διάκρισης έργου-συγγραφέα, θα έπρεπε να έχει προσεχτεί περισσότερο…

1η ΑΤΕΧΝΙΑ: Δεν καταλαβαίνω την αριθμολογία του βιβλίου

Το βιβλίο της Μάρβιν αποτελείται από 11 ποιήματα και 13 πεζά.

Αντίθετα με τα συνηθισμένα, αρχίζει με το μεγαλύτερο κείμενο του βιβλίου, με ένα διήγημα έκτασης έξι σελίδων (το “Νοσοκόσμος”).

Σημειώνω τον αριθμό λέξεων των πρώτων κειμένων του, με σειρά εμφάνισης: 1.200 (περίπου), 64, 189, 43, 241, 129…

Σπάω το κεφάλι μου να καταλάβω τη σχέση τους (αντίστροφη αριθμητική πρόοδος; γεωμετρική πρόοδος; αρμονική ταλάντωση; χρυσή τομή; σειρά Φιμπονάτσι; συγκλίνουσα ακολουθία; άλλο;), αλλά δεν τα καταφέρνω.

Προσφεύγω ανήσυχος στο τρίτο κείμενο – δεύτερο ποίημα της συλλογής, που ο τίτλος του έχει σχέση με τη μουσική (“Το τραγούδι της μικρής μουσόπληκτης”). Αποτελείται από επτά στροφές. Ο αριθμός των στίχων καθεμιάς είναι: 4, 4, 2, 6, 7, 7, 1. Τι θέλουν να πουν αυτοί οι αριθμοί;

Ίσως, σκέφτομαι, η αρμονία κρύβεται στην ίδια τη στιχουργική τέχνη. Η ομοιοκαταληξία στην πρώτη στροφή είναι σταυρωτή (a-b-b-a). Στη τρίτη είναι ζευγαρωτή (a-a). Στην έκτη είναι ζευγαρωτή, με έναν «νεκρό» στίχο (a-a, b-b, g-x-g). Στην δεύτερη είναι πλεκτή, παρά έναν στίχο (a-x-a-a). Στις υπόλοιπες στροφές είναι ανάκατη.

Εν απογνώσει ως προς την κριτική μου αντίληψη, επιστρέφω στο διήγημα “Νοσοκόσμος”, όπου έχω σημειώσει κάτι που μ’ ενδιαφέρει. Πρωταγωνίστρια του κειμένου είναι η Ιουλία (ή Γιουβουλί, στα τουρκικά) που αντιστοιχεί, ως γνωστόν, στον 7ο μήνα του χρόνου. Συμπρωταγωνιστής είναι ο φίλος της, Δεκέμβριος, «που την περνάει δυο χρόνια και δυο κεφάλια» (παραβλέπω τη δήλωση της συγγραφέως), που αντιστοιχεί στον 12ο μήνα. Στο διήγημα, «ένα φθινοπωρινό απόγευμα Σαββάτου», θάβουν στο πάρκο ένα νεκρό περιστέρι. Υπολογίζω, 12-7=5, 5/2=2.5, 2.5+7=9.5, Σεπτέμβριος!, επομένως ο Σεπτέμβριος πρέπει να είναι ο μήνας της ταφής του πουλιού. Λίγο πιο κάτω όμως, στην 5η σελίδα του διηγήματος, ενώ είναι ήδη Δεκέμβριος, γίνεται η πρώτη εκταφή του πουλιού «μέσα σε πενήντα μέρες από το πρώτο θάψιμο». Οι υπολογισμοί μου πάνε στράφι. Η ταφή του πουλιού, επομένως, αποδεικνύεται ότι έχει γίνει τον Οκτώβριο, ο οποίος απέχει  3.5 μήνες από τον Ιούλιο (τον μήνα της Ιουλίας) και μόλις 1.5 μήνα από τον Δεκέμβριο (τον μήνα του φίλου της).

Κατόπιν όλων αυτών, κυρίες και κύριοι, ο Θαλής ο Μιλήσιος, ο Πυθαγόρας, ο Ευκλείδης, ο Φειδίας, ο Ικτίνος, ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης, ο Αρχιμήδης, ο Βιτρούβιος, ο Λέων Μπατίστα Αλμπέρτι και ο Γιοχάνες Κέπλερ, εάν ζούσαν σήμερα, θα σας διαβεβαίωναν ότι πρόκειται για ένα εξαιρετικά άτεχνο βιβλίο!

 

2η ΑΤΕΧΝΙΑ: Δεν είναι στο ίδιο επίπεδο η δύναμη των μεταφορών του.

Τόσο τα ποιήματα όσο και τα πεζά κείμενα του βιβλίου χρησιμοποιούν την τεχνική του μεταφορικού λόγου, ήτοι του να μιλάμε για κάτι μέσω μια άλλης έννοιας (μέσα από κάτι ‘αυθαίρετα’ διαφορετικό).

Στην ιστορία της ποίησης, κυρίες και κύριοι, υπάρχουν μεταφορές που κόβουν με το βαμβάκι και μεταφορές που κόβουν με το μαχαίρι!

Η μεταφορική ποιητική της Μάρβιν έχει στιγμές αδυναμίας: «δάσκαλε ποιητή βρυκόλακας»; (και «ποιήτρια βρυκολάκισσα»;) «ψόφιο ποίημα, που αυτοκτόνησε, και από το αίμα του θα γραφτούν νέα ποιήματα»;  «γάντι κρεοπώλη με σπασμένα δάχτυλα, που χαιρετάει καλύτερα από το χέρι του ενός ή του άλλου»; Ελάτε τώρα…

Στο ποίημα Ιάκωβος, το βουβό (αυτιστικό;) παιδί στέλνει στη δασκάλα του τα παιχνίδια του «που είναι φάλαινες για τη μοκέτα». Γιατί το όνομα του παιδιού, όμως, να μην είναι Ιωνάς, τον οποίο κατάπιε η φάλαινα,– βαθαίνοντας και υποστηρίζοντας με την πρώτη, ακόμα περισσότερο, τη μεταφορική λειτουργία;

********

ΜΕΡΟΣ Β’ (Ο υπογράφων)

1ο ΚΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟ ΕΠΙΤΕΥΓΜΑ: Το «έξω από τον κόσμο μου»

Κυρίες και κύριοι, αντίθετα από όσα είπε ο προλαλήσας, το πρώτο βιβλίο της Παυλίνας Μάρβιν δεν είναι ένα άτεχνο βιβλίο – το αντίθετο. Είναι ένα βιβλίο που, στις καλύτερες στιγμές του,  σε ξαφνιάζει με τη διαύγεια και τη δύναμή του και αποζημιώνει τον αναγνώστη έναντι πολλών άλλων βιβλίων που θα διαβάσει.

Οι στιγμές αυτές απαντώνται όσες φορές η ποιήτρια αντλεί την έμπνευσή της «έξω από τον κόσμο της» (όπως λ.χ. όταν αφηγείται καθ’ υπερβολήν, με αιματηρό σαρκασμό, την ιστορία της φόνισσας του 1669 Άννας Έμπελερ, η το παιδικό όνειρο του Νέρωνα), ή όταν, πολύ πιο συχνά, μας παρουσιάζει τον εαυτό της και τα πρόσωπα της οικογένειάς της ως γνήσια μυθοπλαστικά πρόσωπα, όταν βλέπει (και το κάνει) «τον εαυτό της ως έναν άλλο». (Ο τρόπος που αναφέρεται στη γιαγιά της, στον φίλο της Παναγιώτη, στο καταπληκτικό διήγημα για τα «ρούχα» τους, στον ίδιο τον εαυτό της ως ανικανοποίητης ερωμένης-μαδημένου παγονιού, ως ερωτευμένης Τσέχας Νταρίνας Πελέντοβα ή ως Ουκρανής ιστορικού Γκαλίνας, η οποία προδίδει το αντικείμενο του έρωτα και της έρευνάς της, τον Βάλτερ του 15ου αιώνα).

Το βιβλίο της Παυλίνας Μάρβιν είναι κατά τη γνώμη μου ενδιαφέρον, γιατί εγκιβωτίζει τη διαδικασία συγγραφικής ενηλικίωσης της ΠΜ και το αποτέλεσμά της.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

 

 

Advertisements